εργαστήρι αποκατάστασης αναβαθμίδων (Νίσυρος 2011)

Η λεκάνη της Μεσογείου υπήρξε ένα πλέγμα από τόπους άγριους, όπου άνθρωπος και φύση ανέπτυξαν σχέσεις αλληλοεξημέρωσης και τελικής συμβίωσης για πάρα πολλά χρόνια. Η αναβαθμίδωση αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ήπιες παρεμβάσεις του ανθρώπου στο μεσογειακό τοπίο. Οι αναβαθμίδες (πεζούλες, αναλλήματα από ξερολιθιά, βαστάδια) επιτρέπουν την καλλιέργεια σε εδάφη με μεγάλη κλίση.

Στο Αιγαίο η εποχή των αναβαθμίδων κράτησε ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Από τότε και ύστερα, η χρήση νέων πρακτικών καλλιέργειας που λειτουργούν με βάση την μεγιστοποίηση της παραγωγής, η μετανάστευση και οι κοινωνικές αλλαγές του μεσοπολέμου ήταν οι κυριότεροι παράγοντες που οδήγησαν στην εγκατάλειψη της πρακτικής των αναβαθμίδων, καθώς και της συντήρησής τους. Πλέον οι πεζούλες δεν αποτελούν παρά μια ανθρώπινη παρέμβαση αισθητικής αξίας.

Στη Νίσυρο, η κατασκευή αναβαθμίδων λειτούργησε όχι μόνο σαν βασική πρακτική για την καλλιέργεια του εδάφους, αλλά και σαν εργαλείο για τη χάραξη των οδών κυκλοφορίας, μονοπατιών και δρόμων, στο νησί. Επίσης, η αναβαθμίδωση προσέφερε προστασία του εδάφους από τη διάβρωση, άρα και την καλύτερη διαχέιριση του νερού (συλλογή και ανακύκλωση).

Το εργαστήρι αποκατάστασης αναβαθμίδων στη Νίσυρο έλαβε χώρα στις 7-14 Σεπτέμβρη με μέλη των ΑΧΣ, ντόπιους τεχνίτες και κατοίκους του νησιού. Το πρόγραμμα του εργαστηρίου περιλάμβανε την επισκευή, και την κατασκευή εκ νέου βασταδιών που βρίσκονται σε κοινόχρηστα μονοπάτια. Συγκεκριμένα, επισκευάσαμε τις σπασμάδες των βασταδιών που βρίσκονται στο μονοπάτι από Λαγκάδι προς Παλαιόκαστρο, καθώς και σπασμάδες στο μονοπάτι προς Ευαγγελίστρια.

Εκτός από την εθελοντική εργασία που παράχθηκε και την εμπειρία που έδωσε στους εθελοντές χτίστες, ανέδειξε στην τοπική κοινωνία κάποια θέματα που παραμένουν άλυτα τις τελευταίες δεκαετίες. Η εγκατάλειψη των ξερολιθιών και των μονοπατιών, η ανεξέλεγκτη βόσκηση και η σημαντική μείωση της καλλιέργειας είναι κάποια από αυτά. Επίσης, συζητήθηκε, το ξεχασμένο πια από τους ντόπιους, ζήτημα της εθελοντικής εργασίας για τη βελτίωση της δημόσιας υποδομής, το κάποτε λεγόμενο νεπέτι.

Στοχεύουμε στη συνέχεια των εργαστηρίων ως μέρος της αυτομόρφωσης και της διαφύλαξης της αρχιτεκτονικής της Μεσογείου και την βιώσιμη ανάπτυξη στο μεσογειακό τοπίο. Σας περιμένουμε στο επόμενο εργαστήρι!

asfint.org/IMG/pdf/ASF-Int_Portfolio_10-12.pdf